دیدنی های قزوین

  • معرفی کوتاه
  • زمان مطالعه: 10 دقیقه
    دیدنی های قزوین

    دیدنی های قزوین دریچه ای به تاریخ

    کاوش ها و یافته های باستان شناسی در دشت قزوین، نشانگر مرحله یکجانشینی و کشاورزی در هزاره هفتم قبل از میلاد و برخورداری ساکنان آن از صنایع اولیه و نظام اجتماعی است. منازل مسکونی، معبد، کارگاه های صنعتی، اشیای زینتی، مجسمه ها، انباری های غلات و … از تمدن دیرپای مردمان این ناحیه در هزاران سال پیش حکایت دارند. قزوین را در نوشته های قدیم اروپاییان شهر باستانی «آرساس» یا «آرساسیا» و در تاریخ یونان شهر قدیمی «راژیا» نامیده اند.
    قرار گرفتن آن بر سر راه “جاده ابریشم” سرنوشت قزوین را با فراز و فرودهای تلخ و شیرین گره زده است. منطقه کاسپین که از روزگاران پیشین، سرزمینی آباد و پر جمعیت بود، در زمان ساسانی رونقی دیگر یافت و با بنای شهرستان شاپوری – که آن را شادپور نیز می خواندند، چهره ای متفاوت پیدا کرد و به خاطر موقعیت ویژه اش، پذیرای نظامیان و جنگاوران سلحشور هم شد و از قلعه و برج و بارویی مستحکم برخوردار گشت.

    دیدنی های قزوین

    روند شهرسازی و گسترش مناطق مسکونی در قزوین، پس از ورود اسلام به این سرزمین در 24 هجری شتابی دو چندان گرفت و در مدتی کوتاه به عنوان “باب الجنه” یا ” دروازه بهشت” نامیده شد. به روایت بلاذری در فتوح البلدان سعید بن عاص بن امیه در سال های پیش از 35 هجری قزوین را ” شهری استوار و آباد ” می کند و ورود چهار هزار تن از مسلمانان به فرماندهی ربیع بن خثیم در سال 36 هجری با فرمان امیرالمومنین علی (ع) سیمای قزوین را دگرگون می سازد. وسعت شهر قزوین در سال 253 هجری را می توان از روایت تاریخ گزیده دریافت که پس از بر کشیدن حصار شهر توسط موسی بن بوقا، دارای دویست و شش برج و هفت دروازه بوده است.
    انتخاب الموت به عنوان مرکز اسماعیلیان نزاری و چالش های فرهنگی، سیاسی و نظامی مربوط به آن، منطقه قزوین را حدود 200 سال به کانون اصلی رویداد های مهم کشور تبدیل کرد و بارها شاهد لشکر کشی های میلیونی و آثار ویرانگر آن بود. هرچند امیران سلجوقی ناگزیر از فعالیت های عمرانی نیز بودند و آثار پراکنده سلجوقی در جای جای استان نشانگر این نکته و گسترش قزوین در قرن ششم هجری است. مولف ” آثار البلاد ” قزوین را در آغاز قرن هفتم – پیش از حمله مغول – چنین توصیف کرده است : ” شهری بسیار بزرگ و پر جمعیت است. در دشتی بسیار پهناور و هموار بنا شده و مهندسان در بنای شهر نقشه ای کشیده اند که نظیرش وجود ندارد.

    الموت

    زیرا دو شهر است که یکی در آغوش دیگری آرمیده. شهر کوچک را که در وسط قرار دارد شهرستان می نامند که برای خود دروازه و بارو دارد. شهر بزرگ تر که پیرامون شهرستان واقع شده دارای برج و باروی دیگری است. باغستان ها و تاکستان ها گرداگرد باروی خارجی شهر دوم را فرا گرفته و پس از آن کشتزارهای سرسبز دو شهر را در بر دارد و دو رودخانه دیزج و ارنزک از آن می گذرد”. وسعت این شهر در هنگامه حمله ویرانگر مغول به ایران به حدی رسیده که به گزارش مستوفی در ظفرنامه افزون از یک میلیون نفر جمعیت داشته است.
    شهر قزوین در دوره ایلخانی پس از رکودی نسبی دوباره زندگی خود را باز می یابد و چنان که جهانگردان آورده اند در زمان تیموریان پس از سمرقند بزرگترین و آبادترین شهر ایران بوده است. انتخاب قزوین به عنوان تختگاه صفویان در قرن دهم علاوه بر باز نمایی اهمیت شهر، دوره درخشانی از عمران و توسعه شهری را رقم می زند که در آثار سفیران و بازرگانان غربی که به ایران آمده اند مشهود است.
    طراحی و ساخت نخستین خیابان ایرانی، چهارباغ ها، میدان ها، کاخ ها، مدارس، مساجد، بوستان های شهری و… که به الگویی برای شهرسازی در سراسر ایران تبدیل شد از این شهر آغاز می گردد. حتی انتقال پایتخت در قرن یازدهم نیز رنگ فراموشی به آن نمی زند و تا پایان دوره افشاریان شاهد سازه های فراوانی در جای جای شهر هستیم که عمارت با شکوه ایوان نادری از آن جمله است.

    ایوان نادری

    در سراسر دوره قاجاریه، قزوین به عنوان یک منطقه حاکم نشین مستقل مرتبط با پایتخت مطرح بود و با وجود رکورد نسبی اقتصاد و فرهنگ در آن دوره از اندک مراکز پر رونق و تپنده ایران به شمار می رفت. بقعه متبرک امامزاده حسین فرزند بلافصل امام رضا (ع) متوفی 201 هجری قمری که از آغاز سده سوم هجری همواره زیارتگاه مردم بوده و از همان روزگار تا کنون آرامگاه بسیاری از دانشمندان، عارفان و سخنوران شهر است در انتهای خیابان سلامگاه قرار دارد. در سمت غربی دولتخانه صفوی بقعه ای از با نام پیغمبریه که در جوار مدرسه و مسجدی از عصر صفوی قرار دارد و عالمان دینی و مردم آنجا را آرامگاه چهار تن از پیامبران بنی اسرائیل به نام های سلام، سهولی، سلوم، القیا می دانند و به چهار انبیا می خوانند.
    بنای فعلی قاجاری و مزین به کاشی کاری، گچبری، آیینه کاری، تزئینات چوبی و رسمی بندی است. اگر در قزوین خواستار دیدن یکی از کهن ترین دروازه های شهر هستید، دروازه درب کوشک بروید. مکانی که به سوی الموت، رودبار شهرستان و کوشک و شکارگاه های شمال قزوین باز می شد و دارای یک ورودی باقوس و کلیل و نیم دایره است.

    بقعه متبرک

    در هر طرف راهرو، دو طاق نما ساخته شده که با نرمی به سوی بیرون پیش آمده و حالت آغوش گشوده را تداعی می کند. این دروازه تنها یک نما به سوی خارج شهر دارد که از تزئینات کاشی کاری موجود بنا در زمان در زمان فرمانروایی عضد الملک قاجار انجام شده است. دروازه تهران قدیم هم یکی از سه دروازه منتهی به ری و تهران است که تا دوره قاجار کاربرد داشته است.
    بنای دروازه، آجری و بر روی ازاره سنگی است که در حال حاضر دارای دارای یک سردر اصلی و دو ورودی در طرفین آن است. کهن ترین بنای موجود در شهر قزوین میمون قلعه است که در دو طبقه با دهلیزهای عمود بر هم و اتاق های جانبی از خشت و گل ساخته شده است. هرچند گنبد میانی اش فروریخته و بقایایی از هشت برج آن باقی مانده است. این دژ که عده ای آن را مهمان قلعه نیز خوانده اند در جانب شرقی امامزاده حسین قرار دارد.

    از بین هفت در ورودی به ارگ صفوی، تنها در اصلی و جنوبی که به آن عالی قاپو می گفتند و به خیابان ، نخستین خیابان طراحی شده ایرانی، و میدان شاه باز می شده و به یادگار مانده است. سردر رفیع 17 متری که مزین که به کتیبه ای از علیرضا عباسی استو پس از جلوخان به هشتی محتشم بنا می پیوندد. دو گوشواره بلند در طرفین سردر که محل کوفتن نقاره بوده، تزئینات مقرنس کاری، طاق نماهای متعدد و نقوش سحر انگیز دیواری از ویژگی های این بنا است.

    عمارت چهلستون هم زمانی حرم خانه شاه طهماسب بود که در دوره صفوی به کلاه فرنگی و عمارت شیروانی شهرت داشت. این عمارت در وسط باغی بزرگ تنها کوشک باقی مانده از مجموعه کاخ های سلطنتی صفوی است. نقاشی های دیواری مکتب نگارگری قزوین در طبقه نخست آن شهرت جهانی دارد. موزه شهر قزوین در سال 1336 موزه شهر قزوین در محل کاخ چهلستون راه اندازی و مورد بهره برداری گردشگران قرار گرفت.
    به دنبال کاوش های باستان شناسی در دشت قزوین خریداری مجموعه های خصوصی و اشیای پراکنده، ضرورت گسترش فیزیکی فضای موزه بیش از پیش احساس شد و طراحی و احداث بنای تازه ای در محدوده دولتخانه صفوی که از همجواری کاخ موزه چهلستون نیز برخوردار باشد صورت پذیرفت و موزه شهر نام گرفت که همزمان با برگزاری کنگره میرعماد قزوینی در مهرماه 1383 با 800 متر مربع فضای موزه ای گشایش یافت. در این موزه علاوه بر اشیای سفالی و فلزی دوره های پیش از تاریخ، آثار ارزشمندی از روزگاران قبل از اسلام و دوره های اسلامی تا قاجاریه را در خود جای داده و در معرض دید بازدید کنندگان قرار دارد.

    دشت قزوین

    سکه های متعلق به اشکانیان تا قاجار، مهرهای نفیس و تاریخی ظروف سفالی، فلزی و سنگی، اشیای زینتی، نظامی و کاربردی از جمله آثار موجود در موزه شهر قزوین هستند. شاید بد نباشد بدانید که نخستین هتل ایران «گراند هتل» به شیوه امروزی جهان در سال های پایانی دوره قاجاری ساخته شد که توسط ارباب برزو مهرشاهی از زرتشتیان قزوین در خیابان پیغمبریه و غرب دولتخانه صفوی ساخته شد. راهروها و اتاق های این هتل سه طبقه با طاق و تویزه پوشش داده شده و از ویژگی هایی همچون: روکش چوبی، ستون های مدور با سر ستون های گلدانی، سقف چوبی، گچ بری، آجرکاری و… برخوردار است.
    در شهر قزوین کلیسای کانتور نیز کلیسای کوچکی است که در دوره قاجار برای استفاده مهندسان و کارکنان روسی شاغل در پروژه راه شوسه قزوین احداث شد و در خیابان دارایی قرار دارد. پلانی چند ضلعی نا منظم، نمای آجری قرمز، پوشش شیروانی گنبدها، تأکید بر اجرای طاق و قوس در داخل بنا، گچ بری و نوآوری در فرم های تزئینی هندسی، معماری کاملا متفاوتی را با سایر بناهای قزوین ارائه کرده است. کلیسای ارامنه قزوین نیز بنای آجری در خیابان طالقانی است که طرحی مبتنی بر محورهای چلیپایی که چهار ستون رفیع فضای مرکزی را با قوس های تیزه دار به هم پیوسته اند.
    افزون بر مراسم عمومی ارامنه، این کلیسا همه ساله میزبان آیین مخصوص ارتحال و معراج حضرت مریم است که همزمان با عید تبرک انگور در ماه آگوست (مرداد) برگزار می شود. عمارت شهرداری هم حالا از جمله بناهای باقی مانده از مجموعه کنسولگری روسیه در قزوین است که برای اجتماعات هنری (باله و تئاتر) اتباعشان در دوره قاجار ساخته شده است. شش ستون بر روی پایه های سنگی با سر ستون های تزئینی حلزونی همراه با گل، چهار مناره کوتاه آجری و تزئینات گچبری از ویژگی های این عمارت به شمار می روند.
    این اماکن تنها گوشه ای از خانه های قدیمی و فضای زیبای شهر قزوین است. هر چند که اینجا را شهر آب انبارها هم می دانند. ساخت و وقف بیش از یکصد بنای ویژه و پر هزینه برای انباشت و ذخیره آب در شهری که از دیرباز به کم آبی شهره بوده، افزون بر هزاران واحد آب انبار خانگی، نشان از همت بلند مردم نیکوکار قزوین دارد.
    زمان آبگیری آن ها، که معمولا در چله زمستان صورت می گرفت، علاوه بر رعایت بهداشت در حد ممکن بهره برداران را از مصرف یخ در تابستان بی نیاز می کرد. کهن ترین این آب انبارها در خیابان مسجد جامع است که در عصر صفوی به سال 1093 ه.ق توسط علیخان زنگنه با 1800 متر مکعب گنجایش و چهل پله راه شیر در شمال ورودی شرقی مسجد جامع بنا شده است.

    طبیعت دلفریب قزوین

    چشم اندازهای رودخانه ارنزک که با آبشارهای زیبایش خاطره آسیاهای آبی قدیم را در خاطره ها زنده می سازد، سرو مقدس کش آباد، آب معدنی شیرین سو و آب ترش، آب گرم یله گنبد، ایوان سنگی نیاق، غار یخی انگول در سه کیلومتری شمال روستای دینک از توابع کوهین، باغستان های سرسبز دره دیزج و… از جمله تفرجگاه های پیرامون قزوین هستند که گردشگران را به خود می خوانند.
    دریاچه زیبای اوان که در حلقه 4 روستای اوان، وربن، زواردشت و زرآباد و 1800 متر ارتفاع از سطح دریا قرار دارد همچون نگینی زمردین می درخشد و با چشم انداز مسحور کننده اش گردشگران داخلی و خارجی بسیاری را در چها فصل سال به خود جذب می کند.
    این دریاچه که بیش از 70000 متر مربع مساحت دارد که از محیط خارج خود آبی را بطور مستقیم دریافت نمی کند و تنها از آب چشمه های موجود در کف دریاچه تغذیه می شود و به شکل حفره ای است که عمیق ترین بخش آن به عمق 7.5 متر در جنوب شرقی واقع شده است.
    غیر از گونه های درختی دست کاشت نظیر: بید، چنار، تبریزی، سیب، آلبالو، گیلاس، سنجد، فندوق و گردو؛ گیاهان علفی مانند گون، کنگر، شیرین بیان و گونه های مختلف دیگر از خانواده گرامینه و لگومینیوزه هم در حوزه آبخیز اوان وجود دارند.
    از گیاهان داخل دریاچه هم می توان به نی بن در آب Phararmites australis و گیاهان غوطه ور خوشاب Potamageton crispus و چنگال آبی Ceratophylum demersum اشاره کرد.

    حیات وحش این حوزه آبخیز شامل کل و بز- که به علت شکار بی رویه و تخریب زیستگاه آنان کاهش چشمگیری یافته اند – پلنگ، خرس قهوه ای، روباه، شغال، گرگ، گراز، شنگ، سیاه گوش (گربه وحشی)، انواع عقاب ها، دال، دلیچه، شاهین، جغد، کبک، فاخته، دارکوب، سبزقوا، زاغی و انواع گنجشک سانان، قورباغه، لاک پشت، خرچنگ و … می شود که باید انواع ماهی از جمله قزل آلای رنگین، کپور و اردک ماهی را هم به آن افزود.

    طبیعت دلفریب قزوین

    مرداد ماه، جشن فندوق در قزوین

    استان قزوین پس از گیلان دومین تولید کننده عمده فندوق کشور است. بنابراین در بیش از هفتاد روستای رودبار شهرستان و الموت حدود 16000 نهال بارور فندوق وجود دارد که چهار نوع: زرآبادی، بادامی، سیاه بومی و سفید در آن به عمل می آید. به جز رقم بادامی که کشیده است – بیشتر به شکل گرد و دو پهلو و دارای مغزی سفید و با طعم شیرین و معطر هستند. در سال های اخیر با تشکیل تعاونی های صنفی، کاشت و برداشت فندوق رونق افزون تری یافته و بخش قابل توجهی از محصول به بازارهای اروپایی صادر می شود. جشن فندوق چین یکی از مراسم به یادماندنی، پر نشاط و زیبای مردم منطقه است که در واپسین هفته مرداد ماه در باغستان های سرسبز بخش رودبار شهرستان برگزار می گردد. در این آیین علاوه بر ارائه موسیقی محلی و فولکلوریک، لافند بازی، آتش بازی، ورزش های بومی و دیدار از جاذبه های طبیعی، صعود سراسری به قلعه تاریخی لمبسر انجام می پذیرد و بسیار شورانگیز است. در حاشیه جشن، فروش محصولات محلی و صنایع دستی در بازارچه های ویژه رونق فراوانی دارد. پنجاه بِدَر هم علاوه بر آیین سیزده نوروز و جشن و شادمانی در دامان طبیعت، مردم قزوین در روز 19 اردیبهشت به صحرا می روند و از خدا طلب باران و سرسبزی می کنند که به آن پنجاه به دَر می گویند. این مراسم در محوطه مصلی راه ری و در میان باغات کهن منطقه از شور و شوق دیگری برخوردار است و انبوه خانواده ها با گردهمایی در آن به اقامه نماز باران، شکرگزاری و شادی و پایکوبی می پردازند و پس از صرف نهار و عصرانه شبانگاهان به خانه باز می گردند.

    قیمه نثار یادتان نرود !!

    کدبانو های قزوینی انواع غذاهای سنتی را در مناسبت های ویژه و تعداد بسیاری نیز به شکل عادی در طی سال تهیه می کنند. «قیمه نثار» در میهمانی های رسمی و عروسی ها تهیه می شود و گاهی هم شیرین پلو جای آن را می گیرد، «قیمه» در مجالس عزا « دم کباب» یا « قیمه آب دار» در هنگامی که زوار از زیارت باز می گردد، «دیماج» برای روز پنجاه به در، « خاگینه» برای عروس و داماد در صبح روز پایتختی، «رشته پلو با ماهی» برای شب عید نوروز، «سبزی پلو و ماهی دودی» برای شب چهارشنبه سوری و روز سیزده به در، «کله پاچه» برای افطار و روز بیست و هفتم ماه رمضان (روز قتل ابن ملجم) و «آش شعله قلمکار» که معمولا در روز بیست و هشتم صفر به صورت نذری امام حسن مجتبی (ع) پخته می شود.
    سایر غذاهایی که در این منطقه در طول سال تهیه می شود انواع آش (آش آلو، آش دوغ، آش رشته، آش شیرین، آش دندان کشه، آش شیر برنج و…)، یتیمچه، آبگوشت، ماش پیاز، اشگنه را می توان نام برد. نان سنتی قزوین هم که شهرت بسیاری دارد؛ در بین نان های قزوین، نان لواش تنوری که به صورت گرد و بزرگ طبخ می شود کیفیت و طعم مطبوعی دارد که موجب شهرت آن شده است.
    قاق هم یکی دیگر از نان های سنتی قزوین می توان به شیرمال و زنجبیلی اشاره کرد، که کم شیرین بوده و همراه با چای خورده می شود. همه این ها را گفتیم اما نباید از شیرینی های قزوین غافل ماند. هنر شیرینی پزی در میان خانم های خانه دار قزوین هنری با علاقه فراوان است. تا چندی پیش، تمام شیرینی های ایام نوروز در خانه ها پخته می شد.

    قیمه نثار یادتان نرود !!

    کار تهیه شیرینی های مختلف بیش از هر زمانی در آستانه نوروز رواج داشت. در گذشته، برای پخت شیرینی از گرمای ملایم ذغال یا تنور خانگی استفاده می شد. بعدها، برای این کار از وسیله ای به نام ” آپولو” استفاده کردند.
    این وسیله مخروطی شکل، قیف بزرگ سوراخ داری بود که داخل آن آتش می ریختند و آن را روی سینی شیرینی که در زیر آن نیز منقلی از آتش قرار داشت، می گذاشتند تا شیرینی از دو سو در ارتباط با آتش قرار بگیرد.
    امروزه برای پخت شیرینی از انواع «فر» استفاده می کنند. شیرینی های متداول خانگی قزوینی ها نان برنجی، نان نخودی، نان قندی، نان بادامی، نان گردویی، پادرازی، نان چرخی، نان چایی، اتابکی، ولیعهدی، حاج کریمی، باقلوای پیچ با مغز پسته، باقلوای بادام به شکل لوزی است.



    برچسب: در صورتی که بدنبال تورهای مشابه این تور می باشید، می توانید از لینکهای زیر استفاده کنید.