نوزایی میراث فرهنگی و گردشگری در دولت روحانی

سیاست زدایی یکی از نخستین اقداماتی بود که دولت روحانی در جهت احیای هویت پاسداری از میراث فرهنگی و اهدافی چون توسعه گردشگری در معاونت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به انجام رساند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری، سازمان میراث فرهنگی در دولت «حسن روحانی» همچنان شاهد حضور مدیرانی با وجهه سیاسی بوده اما فعالیت متخصصان فرهنگی در رده های معاونتی سازمان، جان تازه ای در میراث فرهنگی و گردشگری دمیده چنانکه آمارهای گردشگری در کارنامه دولت افزایشی چشمگیر یافته است.
در این دوره ما شاهد افزایش ٣٠ درصدی گردشگران خارجی و آغاز احداث هتل برابر عملکرد کل تاریخ هتل سازی در کشور از سال ١٣٠٠ تا ١٣٩٢ بوده ایم. این آمار در حوزه مراکز بوم گردی و طبیعت گردی نیز قابل توجه بوده، به طوری که تعداد واحدهای اقامتی از ٤٠ واحد در سال ٩٢ به ٢٥٨ واحد در سال ٩٥ رسید.
حضور فعال در نمایشگاه های بین المللی گردشگری، تدوین برنامه جامع ساماندهی نیروی انسانی در سطح کشور، برنامه ریزی برای واگذاری ٣٩٤ عنوان پروژه گردشگری به بخش خصوصی، ایجاد پایگاه های اطلاع رسانی مربوط به اماکن اقامتی و پیاده سازی سامانه نظارتی گردشگری مجازی برای استان های کشور، گوشه هایی از کارنامه دولت یازدهم در حوزه گردشگری است. از ابتدای دولت روحانی تاکنون چهار رییس متصدی این سازمان بوده اند.

** حضور وزیری نام آشنا در معاونت میراث فرهنگی
«محمدعلی نجفی» دو روز پس از آنکه تنها با اختلاف یک رای در صحن بهارستان نتوانست وزیر آموزش و پرورش کابینه روحانی شود، در تاریخ ٢٩ مرداد 13٩٢ در سن 62 سالگی ریاست سازمان میراث فرهنگی را برعهده گرفت.
نجفی متولد 1330 در تهران، دانش آموخته کارشناسی ریاضی از دانشگاه شریف و کارشناسی ارشد از موسسه فناوری ماساچوست است. وی چهره شناخته شده ای در عرصه سیاسی ایران به شمار می آید و پیش از این معاونت، در جایگاه هایی چون وزارت آموزش و پرورش، رییس سازمان برنامه و بودجه و شورای شهر تهران فعالیت داشت.
او در کمتر از یک سال ریاست خود تمام تلاشش را به کار بست تا جان تازه ای به بدنه نحیف سازمان وارد کند. «محمدمهدی حجت» و «سیدمحمد بهشتی شیرازی» مدیران پیشین پس از سال ها دوری از سازمان دوباره به دامن میراث فرهنگی برگشتند تا هرآنچه را تخریب شده بود بازسازی کنند.
نجفی مذاکراتی را در راستای بازگرداندن سی هزار لوح گلی هخامنشی از موسسه شرق شناسی دانشگاه شیکاگو با مسوولان این موسسه داشت. او بعد از مدتی کوتاهی از ریاست، بخاطر بیماری از این سمت استعفا داد.

** برجستگی گردشگری به نسبت دیگر حوزه ها
در بهمن ماه سال 1392 ، رئیس جمهوری در حکمی «مسعود سلطانی فر» 54 ساله را به عنوان معاون رییس جمهوری و رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری منصوب کرد. سلطانی فر فارغ التحصیل رشته علوم سیاسی است. او از اعضای شورای شهر تهران و عضو هیئت مدیره سازمان منطقه آزاد کیش بود.
سلطانی فر(1392-1395) تمرکز بر رشد و توسعه گردشگری را در دستور کار سازمان قرار داد. افزایش ظرفیت هتل ها و اقامتگاه های بوم گردی و جذب سرمایه گذاران خارجی یکی از سیاست های این دوره بوده است.
مهم ترین رویداد تاثیرگذار، آیین بزرگداشت روز جهانی گردشگری با حضور و سخنرانی روحانی بود. رئیس جمهوری در این سخنرانی صراحتا اعلام کرد گردشگری به قدری برای کشور مهم است که در نام سازمان میراث فرهنگی باید تجدید نظر شود و این سازمان را با عنوان سازمان گردشگری، صنایع دستی و میراث فرهنگی بشناسیم.

** تکیه اولین زن بر ریاست سازمان
بعد از رفتن سلطانی فر به وزارت ورزش و جوانان، رئیس جمهوری «زهرا احمدی پور» اولین مدیر زن سازمان میراث فرهنگی را منصوب کرد.
احمدی پور که استاد تمام رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس است و در گذشته مسوولیت هایی در وزرات کشور و ورزش بانوان سازمان تربیت بدنی را در کارنامه خود داشت اما در مدتی کمتر از یک سال از این معاونت استعفا داد و مشکلات سازمان را به سرطانی که تا مغز استخوان نفوذ کرده تشبیه کرد.
با این حال او در روزهای نخست فعالیتش ساختارها، وظایف محوله و نقاط ضعف سازمان را روشن کرد و با جدیت پیگیر امور بود. او با دقت نظر توانست تفاهم نامه های امضا شده در این سازمان را احیا کند و از تمامی ارگان های مرتبط برای برقراری امنیت گردشگریمطالبه گری کند. وی همچنین بعد از پانزده سال سند ملی گردشگری را احیا کرد.

** حضور مهندس تمام قد در فرهنگ
«علی اصغر مونسان» که فعال در عرصه تجاری و عمرانی بود، مدیریت این سازمان را با 47 سال سن از احمدی پور در سال 1396 تحویل گرفت.
او زاده تهران دارای دکترای رشته عمران از دانشگاه صنعتی شریف است. مونسان پیش از آن که معاون رییس جمهور شود مدیرعامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران، مدیرعامل سازمان مهندسی و عمران شهر تهران، مدیرعامل شرکت آتی ساز (بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی) و عهده دار معاونت اجرایی شرکت هریس (ستاد اجرایی فرمان امام ره) بود.
در مراسم معارفه در روز 30 مرداد 1396 ، مونسان اهم برنامه های خود را ترمیم کیفیت حمل و نقل عمومی، طراحی منطق نمونهگردشگری برای جذب گردشگران خارجی، اصلاح نظام پرداخت در فضای گردشگری بین المللی، ساماندهی اقامتگاه ها، جذب سرمایه گذاری خارجی برای ایجاد مراکز اقامتی جدید، افزایش امنیت در فضای گردشگری و برندسازی و تثبیت جایگاه ایران به عنوان مقصدگردشگری عنوان کرد.
از جمله فعالیت های یک سال اخیر مونسان می توان به حل معضلات گردشگران خارجی اشاره کرد. با توجه به افزایش قیمت ارز در ایران، بسیاری از گردشگران خارجی در تبدیل ارز خود به ریال مشکلات فراوانی داشتند. مونسان نیز در این خصوص در بسته های اقتصادی دولت ورود کرد. پس از تدوین بسته اول ارزی دولت، سازمان میراث‌ فرهنگی بر اصلاح ساختار این بسته تاکید کرد و پیگیری این موضوع را در دستور کار قرار داد. اکنون با تدوین بسته ارزی جدید گردشگران می‌ توانند از طریق صرافی‌ ها ارز خود را تبدیل کنند و بسیاری از مشکلات این بخش حل شده است.
مساله دیگر در این حوزه مربوط به نرخ بلیت هواپیما است که با حذف ارز دولتی و افزایش بهای بلیت ممکن است صنعت گردشگریدچار رکود شود.
همچنین افزایش هزینه و کاهش اقامت گردشگران در هتل ها مساله مهمی است که خطر ورشکستگی هتل ها را در بردارد. قیمت های ثابت برای گردشگران داخلی و خارجی موجب می شود که خارجی ها هزینه کمتری نسبت به دریافت خدمات بدهند در حالی که گردشگران داخلی توان پرداخت هزینه های گزاف هتل را نداشته باشند. این وضعیت منجر به این دستور کار شده است که قیمت هتل ها برای گردشگران داخلی و خارجی متفاوت عرضه شود. همچنین بسته های حمایتی از جامعه هتل داران ایران از طرف سازمان ارائه شود.
با این حال مونسان برای توسعه صنعت گردشگری تاکید زیادی برای ساخت اقامتگاه های بوم گردی دارد. او اخیرا در کنفرانس خبری در پاسخ به خبرنگار ترکیه، از تفاهمنامه ای سخن گفت که این سازمان با سرمایه گذاران ترکیه برای ساخته هتل نوشته شده است. همچنین مونسان در برنامه سال 1397 از افزایش شمار اقامتگاه های بوم گردی به 2000 واحد سخن گفت.
مونسان با پیگیری های فراوان توانست با همکاری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی 8 هزار و 700 میلیارد تومان به حوزه میراث، گردشگریو صنایع دستی از منابع ارزان قیمت صندوق توسعه ملی اختصاص دهد.
از اقدامات فرهنگی مونسان در یک سال گذشته می توان به این موارد اشاره کرد؛ ثبت جهانی محور تاریخی فیروزآباد تا بیشاپورو کازرون، رونمایی از سند ثبت جهانی چوگان و افتتاحیه «تبریز پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی». اخیرا نیز مونسان پیگیر بحث تعطیلات زمستانی است تا با تصویب این طرح، گردشگری در مناطق جنوبی کشور رونق بگیرد.
بعد از تثبیت این سازمان از سال 1385 تاکنون، یک تحول ساختاری بزرگ پیش روی این سازمان قرار دارد. در مرداد ماه امسال طرح تشکیل وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با یک ماده واحده و سه تبصره از سوی نمایندگان مجلس تصویب شد. دولت نیز یک سال فرصت دارد تا شرح وظایف جدید وزارتخانه گردشگری را ابلاغ کند.
در مجموع، تاکنون دولت روحانی تلاش کرده است که مسیر توسعه اقتصادی و خارج از شدن اقتصاد تک محصولی را با راهکارهایی چون توسعه اشتغال در بستر گردشگری کشور فراهم سازد. با این حال برخی از کارشناسان نیز از غلبه نگرش اقتصادی و تاکید بر گردشگریانتقاد می کنند و به مسوولان سازمان گوشزد می کنند که از اهمیت میراث فرهنگی غافل نباشند زیرا که اگر منابع میراث فرهنگی در کشور موجود نباشد و فرایند تخریبی بیابد، گردشگری ایران نیز معنای خودش را از دست خواهد داد.

به ما امتیاز دهید
[کل: 0 میانگین: 0]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *